Kiến thức chứng khoán - Kinh nghiệm đầu tư chứng khoán

Thứ Sáu, 30 tháng 9, 2016

Chaebols - Những trụ cột công nghệ, kinh tế, chính trị và xã hội của Hàn Quốc

Hàn Quốc có khá nhiều chaebol, nhưng quyền lực và giàu có nhất vẫn là "Bộ Tứ" Hyundai Motor Company, SK Group và hai nhà thông gia, hai kẻ thù thế kỷ Samsung và LG.

Người dân Hàn Quốc thập niên 1990 có một câu đùa như thế này: "Nếu nhân viên của các chaebol vô tình bắt gặp một con gấu trong rừng, họ sẽ làm gì?".

Câu trả lời: "Nhân viên của Hyundai sẽ 'đập' chết con gấu mà không cần phải suy nghĩ gì cả. Người Daewoo sẽ gọi cho Chủ tịch Kim Woo-jung và đợi lệnh ngài. Samsung sẽ tổ chức một cuộc họp ngay trước mặt con gấu để đưa ra quyết định sẽ làm gì tiếp theo. LG sẽ chờ đợi phản ứng của Samsung và sau đó... bắt chước y hệt".
 Tháp đôi mỹ lệ của LG.

Đó chỉ là một ví dụ nhỏ về ảnh hưởng của các chaebol với cuộc sống của người dân xứ Hàn. Mặc dù ngày nay Daewoo Group đã phá sản, các tập đoàn tài phiệt khác vẫn tiếp tục là thế lực chi phối nền kinh tế, văn hóa và chính trị tại xứ sở Kim Chi. Hàn Quốc có khá nhiều chaebol, nhưng quyền lực và giàu có nhất vẫn là "Bộ Tứ" Hyundai Motor Company, SK Group và hai nhà thông gia, hai kẻ thù thế kỷ Samsung và LG.

Dưới bàn tay của các chaebol, Hàn Quốc đã từ một đất nước nghèo đói đi qua cuộc nội chiến tàn khốc trở thành quốc gia có GDP đứng thứ 13 thế giới (số liệu World Bank 2015). Chỉ trong vòng vài thập kỷ, rất nhiều chaebol đã trở thành các tên tuổi đứng đầu thế giới và đôi khi là trở thành bộ mặt của các ngành công nghiệp. Có ai không biết về smartphone Samsung Galaxy, máy giặt/tivi LG hay xe hơi Hyundai? Có một sự thật đáng ngạc nhiên rằng những công ty đi ra từ một mẩu chuyện cười của người dân xứ Hàn lại chính là những đối thủ đáng gờm nhất trong các lĩnh vực chi phối nền kinh tế toàn cầu.

Samsung Town tại Seoul. 
Trong hàng chục năm qua, tình cảm của người dân Hàn Quốc đối với các chaebol đã nhiều lần đổi chiều theo hoàn cảnh kinh tế, chính trị và xã hội của từng thập kỷ. Tham gia vào nhiều lĩnh vực khác nhau và đôi khi là cạnh tranh gay gắt, các chaebol Hàn Quốc đều có một điểm chung: họ hiểu rõ rằng năng lực công nghệ sẽ là yếu tố quyết định liệu họ sẽ tàn phai như Daewoo hay sẽ trở thành những thế lực sống "bách lão".
 Tổ hợp khổng lồ của Hyundai tại Ulsan.


Hán tự của chaebol là hai chữ "tài phiệt": đây phải là những tập đoàn có khả năng chi phối, thao túng thị trường. Trong văn hóa Hàn Quốc, mỗi chaebol có thể coi là một triều đại gia đình trị. Sự đóng góp của các chaebol vào nền kinh tế xứ Hàn lớn tới mức các vị chủ tịch lãnh đạo đều nổi tiếng không kém gì các diễn viên, ca sĩ hạng nhất. Tại mỗi chaebol, họ vừa là "tộc trưởng" vừa là những nhà lãnh đạo có quyền hành tuyệt đối.

Các vị trí then chốt gần như lúc nào cũng được trao cho những người họ hàng của nhà sáng lập/chủ tịch chaebol. Ví dụ, CEO hiện tại của LG Electronics, Koo Bon-joon cũng là em trai của chủ tịch tập đoàn mẹ LG Group, Koo Bon-mon. Hay, chủ tịch Lee Myung-hee của chuỗi bán lẻ Shinsegae cũng chính là em gái của chủ tịch Samsung Lee Kun-hee.

 Phó chủ tịch LG Electronic, em trai của Koo Bon-Moo, Koo Bon-Joo trong một cuộc hội đàm với thủ tướng Ấn Độ Modi.

"Gia đình trị" không phải là đặc trưng duy nhất của các chaebol: mỗi tập đoàn đều phải tham gia kinh doanh trên ít nhất là 2 lĩnh vực khác nhau. Ví dụ, Samsung có công ty con được biết đến nhiều nhất là Samsung Electronics song cũng sở hữu nhiều công ty chuyên về bất động sản, bảo hiểm hay hóa chất. Samsung SDI, công ty sản xuất pin cho chiếc Note7 xấu số và nhiều mẫu iPhone, cũng là một thực thể độc lập so với Samsung Electronics.

Một đặc điểm nổi trội khác của các chaebol là mô hình sở hữu vốn chồng chéo. Vào thời điểm cực thịnh những năm cuối thập niên 1990 và cũng là lúc chưa bị chính phủ Hàn thắt chặt quản lý, các chaebol trong cùng một tập đoàn có mức độ sở hữu chéo lên tới 43%. Các khoản vay giữa các thực thể kinh tế khác nhau trong cùng một tập đoàn luôn được thực hiện một cách dễ dàng – tất cả là để bảo vệ quyền sở hữu và kiểm soát của gia đình làm chủ.
 Mô hình ở hữu chéo rất phức tạp của các công ty trực thuộc Samsung Group. Con số bên trong mỗi mũi tên là tỷ lệ % sở hữu.


"Rất khó để có thể tìm ra mô hình tương tự như chaebol tại nước ngoài", giáo sư Park Sang-in của trường Đại học Seoul khẳng định. "Các nước nói tiếng Anh gần như không còn các nhóm công ty mà chỉ còn các công ty đơn lẻ nắm quyền sở hữu 100% với các chi nhánh. Tại Châu Âu, các tập đoàn chẳng bao giờ đạt tới quy mô như các chaebol và quyền sở hữu, điều hành cũng thường được chia sẻ một cách nghiêm ngặt".

"Trái lại, một chaebol sẽ luôn bao gồm nhiều công ty nhỏ có mức độ giao dịch chéo rất cao nhưng lại được kiểm soát bởi một vị chủ tịch quyền năng duy nhất, người vừa là chủ vừa là lãnh đạo của toàn bộ tập đoàn".
 Chủ tịch hiện tại của Hyundai Kia, ông Chung Mong-Koo là con trai thứ ba của nhà sáng lập Chung Ju-yung.


Một số chaebol, ví dụ như Doosan Group, khởi nghiệp từ khi chế độ phong kiến Hàn Quốc vẫn còn tồn tại. Rất nhiều chaebol bắt đầu từ giai đoạn Nhật Bản chiếm đóng Hàn Quốc. Nhiều người còn cho rằng mô hình chaebol chịu ảnh hưởng rất lớn từ mô hình zaibatsu của Nhật Bản (hai từ này có chung Hán Tự). Các zaibatsu đã bắt đầu tan rã từ sau Thế Chiến thứ 2, và đến ngày hôm nay hậu duệ của các tập đoàn tài phiệt Nhật Bản không được quản lý tập trung như các chaebol mà chỉ là các công ty cùng tên có rất ít liên hệ với nhau.
Vào thời điểm năm 1953, GDP bình quân của Hàn Quốc chỉ đạt mức 67 USD, tương đương với 2% GDP của Mỹ. Sau một thời gian dài bị Nhật Bản chiếm đóng và sau cuộc nội chiến tàn khốc, đất nước Nam Triều Tiên lúc này vẫn đang chìm trong nghèo khó. Mối đe dọa từ Bắc Triều Tiên vẫn luôn luôn hiện hữu, và chính quyền miền Nam lúc này hoặc là thờ ơ, hoặc là bất lực không thể giúp người dân xóa nghèo.

Đến năm 1963, tướng Park Chung-hee tiến hành đảo chính và trở thành nhà độc tài lãnh đạo Hàn Quốc. Với sự công nhận của Mỹ, ông Park bắt đầu tiến hành xây dựng một nền kinh tế vững mạnh để Nam Triều Tiên có thể trở thành một thế lực toàn cầu.
 Là một nhà độc tài đầy tranh cãi nhưng không thể phủ nhận tướng Park (giữa) đã có nhiều chính sách rất đúng đắn cho kinh tế Hàn Quốc.

Trong cùng một năm, các chaebol cùng nhau thành lập Liên hiệp Công nghiệp Hàn Quốc FKI để vừa bảo vệ quyền lợi của chính mình, vừa thúc đẩy các mục tiêu do Tổng thống Park đặt ra. Sau khi thành lập, FKI trở thành tiếng nói đại diện cho các chaebol với nhiệm vụ cao cả nhất là thúc đẩy sự hợp tác giữa các chaebol với nhau. Mặc dù quyền lực của FKI nay đã không còn như trước, đã có lúc vị chủ tịch của liên hiệp này được coi là ngang hàng với Bộ trưởng Kinh tế Hàn Quốc và cũng nắm quyền lực chính trị không hề nhỏ.

Mối quan hệ do ông Park xây dựng với tập đoàn tài phiệt đã góp phần định hình cho nền kinh tế-chính trị Hàn Quốc từ thập niên 1960 cho đến nay. Một mặt, tổng thống Park áp dụng vô số biện pháp ép buộc, thao túng và thậm chí là đe dọa các tập đoàn phải theo ý của mình. Nhưng ngược lại, ông cũng đưa ra rất nhiều biện pháp khuyến khích, từ các khoản vay, giảm thuế cho đến những chính sách khuyến khích kinh doanh đầy ưu đãi. 

"Hàn Quốc lúc đó có thể coi là một quốc gia 'nhà nước phát triển', nơi chính quyền can thiệp và hợp tác chặt chẽ với các công ty. Nhìn từ một số khía cạnh, điều đó là cần thiết vị thị trường vẫn chưa hoàn thiện. Thế là các chaebol ra đời", giáo sư Cho Dong-keun, bộ môn Kinh tế, ĐH Myongji cho biết.
 Một cuộc gặp gỡ của Tổng thống Park và chủ tịch Samsung Lee Byung-chul vào năm 1965.
Park Chung-hee đến thăm một nhà máy vào năm 1965.
Di sản của tổng thống Park để lại là đầy tranh cãi nhưng rõ ràng các chính sách kinh tế của ông đã thay đổi bộ mặt của Hàn Quốc. Sự giàu có đi kèm với lòng tự tôn dân tộc càng ngày càng dâng cao, và các thành công của các chaebol – công cụ phát triển kinh tế của Park – được coi là thành công của dân tộc Hàn Quốc. Chính phủ Park tạo ra bản vẽ, chaebol xây dựng. Trong số các ưu đãi đặc biệt của chính phủ Park, các khoản viện trợ nước ngoài về vốn và công nghệ đã đóng góp phần quan trọng cho sự trỗi dậy của các chaebol. Dưới vỏ bọc "tư bản có định hướng", chính phủ Hàn Quốc sẽ tuồn vốn và cấp dự án cho một số ít các chaebol, đồng thời đưa ra cam kết sẽ bồi thường cho các chủ đầu tư nước ngoài nếu các tập đoàn này không thể trả nợ.
 Quang cảnh hoành tráng tại xưởng đóng tàu Hyundai. Con tàu mang tên Atlantic Baron hạ thủy năm 1974.

Mặt khác, chính quyền cũng đặt ra mục tiêu kinh doanh ngặt nghèo cho các chaebol. Kết quả là trong hai thập niên 1960 và 1970, Hàn Quốc vươn mình trở thành một trong những quốc gia xuất khẩu mạnh mẽ bậc nhất Châu Á, đối lập hoàn toàn với thời kỳ Syngman Rhee (tổng thống đầu tiên của Nam Hàn).

Nhưng chìa khóa thành công của chaebol không chỉ đến từ các ưu đãi của Park Chung-hee. Gần như bất cứ một chaebol nào cũng sẵn sàng xâm chiếm các lĩnh vực kinh doanh mới mẻ. Tinh thần sáng tạo và khả năng thích nghi được đặt lên trên tất cả. Chính điều này tạo ra một nền kinh tế chaebol nghe có vẻ cứng rắn nhưng lại cực kỳ năng động: những năm 1960, Hàn Quốc vẫn đang còn tập trung vào xuất khẩu may mặc thì từ giữa thập niên 1980, các ngành công nghiệp nặng, công nghiệp hóa chất và quốc phòng đã trở thành chủ đạo.

  
Một cuộc gặp gỡ khác của ông Park và ông Lee vào năm 1975. Vị tổng thống độc tài của Nam Hàn lúc này vẫn ép buộc các tập đoàn phải đáp ứng chỉ tiêu xuất khẩu dù chịu lỗ.
Thời đại này đã chứng kiến sự trỗi dậy mạnh mẽ của 2 tập đoàn điện tử sau này sẽ đứng top toàn cầu: Samsung và LG. Mối quan hệ giữa 2 ông lớn điện tử và tổng thống Park là không hề đơn giản. Hai vị chủ tịch của Samsung và LG vốn là hai nhà thông gia thân thiết cuối cùng quay ra không nhìn mặt nhau vì Samsung dám bước chân vào lĩnh vực điện tử vốn là lĩnh vực do LG khai phá. Phải đến tận khi chủ tịch Lee Byung-chul gặp mặt trước tiếp với Tổng thống Park Chung-hee để xin được tham gia sản xuất thiết bị điện tử, lịch sử của Samsung mới thực sự sang trang.

Điều thú vị là ông Lee vì hơn tuổi nên không hề tôn trọng ông Park, còn nhà độc tài Hàn Quốc thì lại cực kỳ coi thường miệng lưỡi dẻo quẹo của ông Lee. Trong kế hoạch phát triển 5 năm của Tổng thống Park, chính phủ Hàn Quốc sẽ nhiều lần tịch thu các công ty con làm ăn phát đạt của các chaebol. Samsung đã nhiều lần trở thành nạn nhân của chính sách này khi phải từ bỏ một chi nhánh ngân hàng, một đơn vị sản xuất phân bón và một đài phát thanh theo yêu cầu của Tổng thống Park. Tuy vậy, chính sách tập trung vào công nghiệp của Park Chung-hee vẫn sẽ trở thành chìa khóa tiên quyết để gia đình Lee Byung-chul và Lee Kun-hee xây dựng một đế chế hùng mạnh trong những năm 1970.
 Cao tốc Gyeongbu được Hyundai hoàn thành vào năm 1970.
Cũng dưới thời Park Chung-hee, Hyundai từ một công ty xây dựng "làng nhàng" đã vươn lên trở thành một trong 4 chaebol quyền lực nhất Hàn Quốc. Chủ tịch của Hyundai, ông Chung Ju-yng chỉ là con trai một gia đình nông dân và thậm chí còn chưa học hết tiểu học nhưng lại có tinh thần "tất cả hay là chết" rất được Tổng thống Park quý trọng. Với những ưu đãi đặc biệt từ chính quyền, ông Chung liên tiếp thực hiện thành công nhiều dự án tưởng chừng bất khả thi, đặc biệt là con đường cao tốc Gyeongbu dài 400km nối từ Seoul đến Busan chỉ trong vòng 2 năm rưỡi.

Daewoo, công ty do con trai của một người thầy đã từng dạy học cho Tổng thống Park sáng lập, cũng chuyển mình trở thành một chaebol uy quyền vào thập niên 70. Được Park cho phép mua lại các công ty quốc doanh đang thua lỗ, chủ tịch Kim Woo-jung xây dựng nên một tập đoàn tài phiệt có quy mô ngang ngửa với Hyundai, LG và Samsung từ chính những thất bại cay đắng của chính phủ Hàn Quốc. Bị tổng thống Park ép buộc tham gia đóng tàu, Daewoo vẫn nhanh chóng tạo ra được những con tàu, dàn khoan có giá phải chăng nhưng chất lượng không hề thua kém nước ngoài.
Tiền thân của Daewoo Motors là Saehan Motors. 
Ngành công nghiệp giải trí của Hàn Quốc vào những năm 1970 vẫn chưa phát triển như ngày nay, và thế chỗ cho các diễn viên, ca sĩ nổi tiếng là các vị chủ tịch chaebol đầy quyền uy. Theo nhiều cách, họ là những vị anh hùng đại diện cho một dân tộc đi lên từ nghèo khó. Khắp nơi, người ta đồn đại về những điều các vị chủ tịch đã nói, đã làm. Những bài học thành công được thổi phồng thành truyền thuyết; cách nghĩ của các vị chủ tịch cũng trở thành triết lý hành động cho nhân viên.
Ví dụ, nhân viên Hyundai rất nổi tiếng với lối hành xử "làm trước, nghĩ sau" – nếu có lỡ thất bại thì cũng đừng lo lắng mà hãy tìm cách sửa chữa. Ở thái cực còn lại là Samsung với tư duy cẩn trọng: bao giờ người Samsung cũng sẽ tính hết tất cả các phương án rồi mới đưa ra lựa chọn cuối cùng. Cho đến tận bây giờ, hai chaebol này vẫn được coi là hai thái cực đối lập của văn hóa Hàn Quốc.



Đầu kéo của Daewoo.

Tổng thống Park bị ám sát vào năm 1979, nhưng đến thập niên 1980, nền kinh tế xuất khẩu của Hàn Quốc vẫn tiếp tục bùng nổ. Năm 1985, Hàn Quốc chuyển mình từ nhập siêu thành quốc gia xuất siêu. Cuối những năm 1980, các chaebol đã trở nên độc lập về mặt tài chính và không còn phải phụ thuộc vào viện trợ từ chính phủ nữa. Các tập đoàn như Samsung, LG, Hyundai, Kia, Lotte thống trị ngành công nghiệp Hàn Quốc và đặc biệt áp đảo trong các ngành sản xuất, công nghiệp nặng.

Đến thập niên 1990, Hàn Quốc trở thành một trong các nước công nghiệp mới với mức sống ngang ngửa các quốc gia phát triển phương Tây. Năm 1996, GPD bình quân đầu người tại xứ sở Kim Chi đã lên tới 10.135 USD.
 Khủng hoảng tài chính 1997 bị người dân Hàn Quốc đổ lỗi cho IMF, nhưng rõ ràng một phần lỗi không nhỏ thuộc về các chaebol.


Thế nhưng, các chaebol sẽ sớm nhận một cú tát trời giáng: Khủng hoảng Kinh tế Châu Á 1997. Cho đến tận bây giờ, vẫn chưa một ai dám khẳng định chắc chắn nguyên nhân khiến kinh tế Hàn Quốc rơi vào khủng hoảng là gì. Báo chí nước ngoài khẳng định các chaebol đã bước chân quá vội vã vào các mảng kinh doanh mới mà không chịu suy tính kỹ càng; mô hình sở hữu chéo/chiết khấu chéo đã khiến các tập đoàn bất lực nhìn công ty con của mình chìm vào thua lỗ mà không có cách nào thoát ra được. Báo chí tại Hàn Quốc thì lại đổ lỗi cho các tổ chức tài chính nước ngoài vì đã rút vốn đầu tư quá nhanh chóng.
 Đại bản doanh của Daewoo sau này sẽ bị đổi tên thành "Seoul Square".


Bất kể ai đúng ai sai, giới tài chính Hàn Quốc vẫn mang một niềm tin bất diệt rằng các chaebol "quá khổng lồ để có thể sụp đổ". Càng lo sợ về nguy cơ phá sản của các công ty con, các ngân hàng càng sẵn sàng gia tăng khoản vay - với họ, các chaebol đứng sau đơn giản là quá hùng mạnh ngay cả trong những lúc khốn đốn nhất.

Mối quan hệ chồng chéo giữa các chaebol, các ngân hàng và cả các công ty nhỏ hơn đã tạo ra một phản ứng dây chuyền lên toàn bộ nền kinh tế Hàn Quốc: tại thời điểm tồi tệ nhất cứ mỗi tháng sẽ có 3.500 công ty Hàn Quốc phá sản. Trong vòng 2 năm từ 1997 đến 1999, 11 trong 30 chaebol lớn nhất sụp đổ. Năm 1997, tỷ giá đồng won sụt giảm còn một nửa so với năm trước đó.

Đau đớn và gây hại nhiều nhất có lẽ là trường hợp của Daewoo. Trong lúc tất cả các chaebol khác phải tiến hành cắt giảm quy mô kinh doanh thì Daewoo vẫn tiếp tục mở rộng theo cách truyền thống là mua lại các công ty khác. Tổng cộng, năm 1998 Daewoo đã mua thêm 14 công ty khi đã có tới 275 chi nhánh. Kết quả là gã khổng lồ đứng thứ hai Hàn Quốc phải chịu lỗ 458 triệu USD trên tổng doanh thu 51 tỷ USD. Các khoản nợ tăng tới mức 80 tỷ USD.
 Chủ tịch Daewoo Kim Woo-choong quay trở về Hàn Quốc nhận án sau 6 năm lẩn tránh tại Bắc Hàn.

Khi Daewoo tuyên bố phá sản vào giữa năm 1999, chủ tịch Kim Woo-Jung bỏ trốn sang Bắc Triều Tiên và phải đến năm 2005 mới trở lại Nam Hàn nhận án. Trong phiên tòa xét xử, ông Kim, người từng là một trong số những người hùng của Hàn Quốc, nói trong nước mắt: "Tôi không thể trốn tránh trách nhiệm vì đã sai lầm cài chiếc khuy cuối cùng của số phận" trước khi nhận bản án 10 năm tù.



Cũng giống như cơn bão phát triển thần kỳ vào thập niên 70, sự can thiệp của chính phủ Hàn Quốc tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong công cuộc hồi sinh của các chaebol. Giải pháp "Đại Thỏa Hiệp" được đưa ra, buộc các chaebol phải tái cơ cấu và giải thể hoặc bán lại các mảng kinh doanh không cốt lõi cho các đối thủ cạnh tranh. Kết quả là Samsung phải bán lại cổ phần cho Renault (Pháp) còn LG phải bán mảng sản xuất vi xử lý cho Hyundai. Chỉ hai năm sau, Hyundai Semoconductor cũng được đổi tên thành Hynix Semiconductor và tách hẳn khỏi tập đoàn mẹ.
 Những chiếc điện thoại khiêm tốn này là thành công đầu tiên của Samsung trên mảnh đất di động.


Những thay đổi này nhanh chóng tỏ ra có lợi cho chaebol. Trong các giai đoạn trước đó, chiến lược mở rộng vô tội vạ đã khiến cho các chaebol dù nhanh chóng đạt tới quy mô khổng lồ nhưng lại chẳng thu được nhiều lợi nhuận. Mô hình mới cũng đã giảm sự ràng buộc giữa các công ty con bên trong mỗi chaebol, cho phép tăng mức độ tập trung cũng như khả năng thích ứng của các mảng kinh doanh cốt lõi.

Đại Khủng hoảng Tài chính 1997 đã giúp tái sinh nền kinh tế Hàn Quốc, đồng thời mở ra một cơ hội quan trọng: tỷ giá đồng won sụt giảm giúp Hàn Quốc có thể dễ dàng gia tăng quy mô xuất khẩu đúng vào thời điểm cuộc cách mạng điện tử công nghệ chuẩn bị bùng nổ trên toàn cầu.

Đi đầu trong cuộc cách mạng mới tại Hàn Quốc vẫn là Samsung và LG. Tận dụng sự kiêu ngạo của Sony, Samsung và LG nhanh chóng vươn lên dẫn đầu trong cuộc đua TV LCD và tiếp đó là thị trường điện thoại di động vẫn chưa thành hình. Quyết định tập trung đầu tư vào công nghệ mạng không dây của chính phủ Hàn Quốc đã trở thành kim chỉ nam để Samsung và LG vươn lên trở thành các đối thủ xứng tầm của Nokia và Motorola. Cũng nhờ vào chiến lược này, nhà mạng SK đã vươn lên thế chỗ Daewoo để trở thành một trong "Tứ Đại Chaebol" của Hàn Quốc bên cạnh Samsung, LG và Hyundai.
 
Các tập đoàn tài phiệt gia đình của Hàn Quốc không bao giờ chậm chân với thời thế. Sau khi Apple khởi động cuộc đua smartphone, Samsung là tên tuổi đầu tiên vươn lên cạnh tranh với chiếc Galaxy S. Sau một vài năm, Samsung đã trở thành nhà sản xuất smartphone số 1 thế giới. Ngày nay, khi cuộc cách mạng smartphone đã nguội lạnh, Samsung và LG đang là 2 thế lực đi đầu trong cuộc chiến nhà thông minh/Internet of Things chuẩn bị bùng nổ.

Về phần mình, Hyundai cũng đang là một trong những thế lực đi đầu trong công cuộc phát triển và thử nghiệm xe tự lái thông qua nhiều thương vụ hợp tác với Google, Uber cũng như các dự án tự phát triển. Là chaebol đầu tiên được chính phủ Hàn Quốc bật đèn xanh, Hyundai đang đặt ra mục tiêu ra mắt xe tự lái thương mại vào năm 2020.
 Các tập đoàn Hàn Quốc luôn rất nhanh nhạy với thời thế.


Hiện tại, các chaebol vẫn đang chiếm giữ một phần quan trọng trong nền kinh tế Hàn Quốc: trong năm 2012, Samsung đóng góp 25% còn Hyundai đóng góp 12% GDP quốc nội. Với tổng trị giá tài sản lên tới hàng trăm tỷ USD, Samsung, LG, Hyundai và SK đang chia nhau nắm giữ các ngành công nghiệp trọng yếu của Hàn Quốc.
Lê Hoàng
Thành Đạt
Nhatanhngx
Share:

20% lượng kiều hối mua vàng để tích trữ

Cũng có tới 30% lượng kiều hối đổ về được gửi vào ngân hàng lấy lãi.

Đó là thông tin được đưa ra tại Hội thảo khoa học quốc gia “Mối quan hệ giữa kiều hối và hoạt động đầu tư tại Việt Nam” do Đại học Kinh tế Quốc dân phối hợp với Hiệp hội Doanh nghiệp đầu tư nước ngoài tổ chức ngày 29/9 tại Hà Nội.

Theo thống kê trong giai đoạn 3-5 năm gần đây của Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương và một số chuyên gia kinh tế, có tới 30% lượng kiều hối được gửi vào ngân hàng để lấy lãi, 20% đã mua vàng để tích trữ.

Đồng thời, hơn 16% đổ vào bất động sản, 30% được đầu tư cơ sản xuất kinh doanh và dịch vụ, 5-7% dành cho tiêu dùng. Trong khi, lượng đầu tư gián tiếp như đầu tư vào thị trường chứng khoán còn quá nhỏ.

Theo thống kê, trong giai đoạn 1991-2014, lượng kiều hối lũy kế về Việt Nam đạt khoảng 92 tỷ USD, cộng thêm với khoảng 10 tỷ USD vốn Việt kiều đầu tư về nước thông qua FDI. Tổng lượng kiều hối này gần tương đương nếu so với tổng số vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài FDI thuần cùng kỳ vào Việt Nam.

Thống kê mới đây cũng cho thấy, 8 tháng năm 2016, lượng kiều hối chuyển về địa bàn TP. Hồ Chí Minh qua các kênh chính thức ước đạt 2,85 tỷ USD, tăng gần 6% so với cùng kỳ năm trước.

Theo PGS.,TS. Phạm Văn Hùng - Trưởng Khoa Đầu tư (Đại học Kinh tế Quốc dân), hiện nay, hơn 80% lượng kiều hối về nước là từ Việt kiều, chỉ khoảng 7% đến từ lao động xuất khẩu.



Theo Tạp chí tài chính
Share:

Bán vốn ở 10 "ông lớn", ngân sách có thể thu 150.000 tỉ đồng

Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước (SCIC) sau khi bán hết số vốn nhà nước nằm ở 10 doanh nghiệp lớn theo kế hoạch đã phê duyệt của chính phủ bước đầu sẽ thu về cho ngân sách khoảng 150.000 tỉ đồng (tương đương 6,7 tỉ đô la Mỹ), theo báo cáo của HSBC.
 Diễn biến tăng trưởng tín dụng nhanh gần đây gây ra lo ngại mới về lạm phát.

Báo cáo vừa phát hành về kinh tế vĩ mô Việt Nam hôm nay 30-9 của bộ phận nghiên cứu ngân hàng HSBC đã đề cập đến việc này như một nỗ lực của chính phủ nhằm đưa kinh tế Việt Nam đi đúng hướng.

SCIC được chỉ thị tiếp tục bán cổ phần của 10 doanh nghiệp Nhà nước (và các doanh nghiệp khác nữa) trong một nỗ lực thúc đẩy thị trường chứng khoán và thu hẹp thâm hụt ngân sách. Trong các công ty này đáng chú ý có Vinamilk - công ty niêm yết lớn nhất của Việt Nam, Tổng công ty Bia Rượu và Nước giải khát Sài Gòn (Sabeco) và Tổng công ty cổ phần Bia Rượu và Nước giải khát Hà Nội (Habeco)…

Nhưng, tác giả báo cáo cho rằng thông tin nghèo nàn của các công ty này là một vấn đề lớn, cản trở đến tiến trình bán cổ phần nhà nước. 

Để giải quyết vấn đề này, Bộ Tài chính đang cân nhắc sử dụng "phương pháp dựng sổ" trong việc bán cổ phần Nhà nước trong các doanh nghiệp Nhà nước. “Phương pháp dựng sổ" là một quá trình theo đó giá bán tại một doanh nghiệp bán cổ phần lần đầu IPO được xác định bởi một cuộc khảo sát của các nhà thầu tiềm năng.

Các tác giả nhận định, Việt Nam cố gắng đẩy nhanh quá trình bán các công ty nhà nước vì chính phủ cần tiền để kiểm soát thâm hụt ngân sách và giảm nợ công nặng nề. Trong nỗ lực thoái vốn lớn này, chính phủ cũng loại bỏ trần sở hữu nước ngoài trong một số lĩnh vực nhất định.

Ở góc nhìn khác, với việc lĩnh vực sản xuất vẫn đang tạo dấu ấn, xuất nhập khẩu và đầu tư trực tiếp nước ngoài vẫn còn đang phát triển, nguồn vốn FDI tiếp tục chảy đều đặn vào nền kinh tế, kinh tế vĩ mô của Việt Nam nhìn chung vẫn đi đúng hướng mặc dù còn một số thách thức lớn.

Cũng theo báo cáo, còn một vài điều quan ngại bao trùm lên nền kinh tế Việt Nam.

Thứ nhất, lạm phát và áp lực giá cả ngày càng tăng. Việt Nam đặt ra mục tiêu kiềm chế lạm phát năm 2016 dưới 5%. Tháng 9 ghi nhận chỉ số lạm phát ở mức 3,3%. Tuy nhiên, lạm phát tăng vẫn là rủi ro tiềm ẩn trong bối cảnh thời tiết và các điều kiện thổ nhưỡng không thuận lợi có thể đẩy giá thực phẩm lên cao. Hơn nữa, giá xăng tăng trở lại cũng sẽ tác động đến nền kinh tế, châm ngòi cho lạm phát tăng.

“Các chi phí được quy định cho một số ngành dịch vụ quan trọng như giáo dục và y tế cũng có nhiều khả năng leo thang trong vài tháng tới. Tín dụng tăng trưởng mạnh cũng sẽ tạo thêm áp lực cho lạm phát. Chính vì vậy, cơ hội để nới lỏng tiền tệ thêm nữa sẽ bị giới hạn trong thời gian này”, trích từ báo cáo. 

Thứ hai, chính sách tài khóa căng thẳng đang là khó khăn lớn. Theo Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia, thâm hụt ngân sách đến ngày 15-8-2016 đã ở khoảng 111.500 tỉ đồng, tương đương với khoảng 44% dự toán cả năm. Và áp lực về thâm hụt ngân sách có thể sẽ tăng trong những tháng còn lại khi đầu tư cơ sở hạ tầng dự kiến sẽ gia tăng. Mặt khác, nguồn thu ngân sách từ dầu thô và các DNNN đang giảm sút do giá nhiên liệu thấp và quá trình thoái vốn cổ phần của nhà nước trong các DNNN. Chưa hết, Hội đồng Tiền lương quốc gia vừa quyết định tăng mức lương tối thiểu trung bình hàng tháng thêm 7,3% cho người lao động trên toàn quốc bắt đầu từ năm 2017. Mặc dù đây là mức tăng hàng năm thấp nhất kể từ năm 1997 và có vẻ là một sự thỏa hiệp giữa đề xuất tăng 5% của người sử dụng lao động và 11% của người lao động, nhưng mức tăng trung bình này vẫn còn cao hơn mức lạm phát hiện tại và vì vậy có thể sẽ thúc đẩy lần tăng giá thứ hai.

Song song với việc bán vốn trong các "ông lớn", Bộ Tài chính cũng cam kết cải thiện việc thu ngân sách trong những tháng còn lại của năm bằng cách thắt chặt quản lý thuế. Ví dụ như Bộ Tài chính đã áp mức thuế suất tiêu thụ đặc biệt mới từ ngày 1-7-2016, trong đó đánh mức thuế cao hơn đối với ô tô sang trọng, điều này sẽ khiến doanh thu bán hàng của dòng thương hiệu xe hơi cao cấp tại Việt Nam giảm sút. Ngoài ra, trong một nỗ lực để kiềm chế nhập khẩu ô tô đã qua sử dụng và khuyến khích việc sử dụng các loại xe mới tiết kiệm năng lượng, một nghị định mới đã được ban hành yêu cầu các nhà kinh doanh ô tô phải trả cho Chính phủ thêm 1.500-2.000 đô la Mỹ tiền thuế để mang xe đã qua sử dụng vào Việt Nam.


Tháng 10-2015, Chính phủ đã có công văn số 1787/TTg-ĐMDN yêu cầu SCIC xây dựng lộ trình bán hết vốn tại 10 doanh nghiệp lớn mà nhà nước sở hữu tỷ lệ lớn, gồm: Tổng công ty cổ phần Bảo Minh (50,7% vốn nhà nước); Tổng công ty cổ phần Tái bảo hiểm quốc gia (40,36% vốn nhà nước); Công ty Cơ khí và Khoáng sản Hà Giang (46,6% vốn nhà nước); Công ty cổ phần Nhựa Thiếu niên Tiền Phong (37,1% vốn nhà nước); Công ty Hạ tầng và Bất động sản Việt Nam (47,6% vốn nhà nước); Công ty Nhựa Bình Minh (29,6% vốn nhà nước); Công ty cổ phần Sữa Việt Nam (45,1% vốn nhà nước); Công ty cổ phần FPT (6% vốn nhà nước); Công ty cổ phần Xuất nhập khẩu Sa Giang (45,1% vốn nhà nước); Công ty viễn thông FPT (50,17% vốn nhà nước).
Độc giả có thể tham khảo Báo cáo tại đây.

(TBKTSG)
Share:

Kido sẽ chi hơn 960 tỷ đồng mua 65% cổ phần của Dầu ăn Tường An

Giá chào mua 78.000 đồng/cổ phần.
Theo hồ sơ đăng ký chào mua công khai của CTCP Tập đoàn Kido (mã chứng khoán KDC), ngày 22/9 vừa qua CTCP Dầu thực vật Tường An (mã chứng khoán TAC) đã có công văn trả lời thống nhất việc để Kido thực hiện chào mua công khai cổ phiếu TAC với mục tiêu đồng hành lâu dài cùng Dầu ăn Tường An để đấy mạnh phát triển trong lĩnh vực kinh doanh cốt lõi của Công ty và tiếp tục duy trì hoạt động của Công ty.

Cụ thể, theo thông báo, Kido muốn chào mua tối đa 65% vốn điều lệ của Dầu ăn Tường An tương ứng hơn 12,33 triệu cổ phiếu TAC. Thời gian mua trong vòng 30 ngày kể từ ngày có chấp thuận của UBCKNN. Giá chào mua 78.000 đồng/cổ phần. Như vậy, Kido sẽ bỏ ra trên 960 tỷ đồng để thực hiện thương vụ này. Hiện Kido không sở hữu cổ phiếu KDC nào.

Dầu ăn Tường An hiện là công ty liên lết của Tổng công ty Công nghiệp và Dầu thực vật Việt Nam (Vocarimex - VOC). Vocarimex hiện sở hữu 27% vốn điều lệ của TAC đồng thời Kido cũng đang sở hữu 24% vốn của Vocarimex.



Thạch Lâm
Theo Trí thức trẻ

Share:

Một công ty pin Nhật Bản đã mua 10,5% vốn của Pinaco

Furukawa Battery, một công ty chuyên sản xuất pin ắc quy của Nhật Bản với lịch sử hơn 100 năm thông báo trên website của công ty về việc công ty này đã mua vào 10,5% vốn của CTCP Pin Ắc Quy miền Nam (Pinaco) của Việt Nam, tương đương 4.899.708 cổ phiếu PAC.

Giao dịch được thực hiện vào ngày 30/9/2016. Hiện nguồn tin chưa cung cấp giá giao dịch.
Động thái này của Furukawa nhằm mở rộng thị trường nước ngoài. Thực tế Pinaco và Furukawa đã có quan hệ hợp tác từ năm 2010 khi công ty này tham gia vào một thỏa thuận hỗ trợ kỹ thuật cho Pinaco sản xuất loại pin PRLA cho xe motor hai bánh. Với việc sở hữu cổ phần tại Pinaco, Furukawa sẽ mở rộng mạng lưới khách hàng ra nước ngoài.
Pinaco được thành lập vào tháng 4/1976 với vốn điều lệ gần 310 tỷ đồng (khoảng 1,39 triệu yên) trong khi vốn điều lệ của Furukawa hiện tại ở mức 1,6 tỷ yên. Cổ đông lớn của Pinaco hiện tại là Tập đoàn Hóa chất Việt Nam đang sở hữu 51,4%.

Furukawa ra đời năm 1914 và là một trong các công ty pin ắc quy lớn nhất của Nhật Bản. Tại thời điểm 30/6/2016, công ty này có doanh thu thuần 11,5 tỷ yên (giảm 4,9%) cùng kỳ năm trước, lợi nhuận sau thuế cổ đông công ty mẹ đạt 113 triệu yên (giảm 72,3% cùng kỳ năm trước). Tổng tài sản của công ty này đạt 47,5 tỷ yên, vốn điều lệ gàn 18,4 tỷ yên.

Furukawa Battery sản xuất pin chì-acid cho xe ô tô, xe máy, xe điện, xe lửa, máy bay, pin di động, hệ thống năng lượng mặt trời và các loại khác, ngoài ra công ty còn sản xuất các hệ thống cung cấp điện cho các hoạt động thông tin liên lạc, chiếu sáng khấn cấp, dụng cụ phòng chống thiên tai…

Công ty này niêm yết trên Sở giao dịch chứng khoán Tokyo từ năm 1961. Năm 2003 công ty này phát triển thành công một loại pin đầu tiên trên thế giới cho các ứng dụng không gian,năm 2008 bắt đầu sản xuất hệ thống pin tích giữ năng lượng gió mà một xe điện sử dụng loại pin UltraBattery có thể chạy được 100.000 dặm.

Giá cổ phiếu PAC sáng nay đóng cửa ở mức 40.000 đồng/cp, tăng hơn 3%. Gần đây nhất cổ đông Sarus Indochina Select đã mua vào 2.334.238 cổ phiếu PAC, tương đương 5,02% và trở thành cổ đông lớn từ ngày 5/9.
 Theo Hoàng Ly
Người đồng hành
Share:

VNX Allshare chính thức triển khai từ 24/10 với điểm số cơ sở là 1.000 điểm

Sau khi sàng lọc các cổ phiếu có đủ các điều kiện theo tiêu chí đề ra, danh sách thành phần chỉ số VNX Allshare kỳ 1 năm 2016 được xây dựng gồm 388 cổ phiếu, trong đó có 208 cổ phiếu từ HOSE và 180 cổ phiếu từ HNX.


Chiều hôm nay, trước sự chứng kiến của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM (HOSE), Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) và Trung tâm Lưu ký Chứng khoán Việt Nam (VSD) đã ký kết biên bản thỏa thuận hợp tác (MoU).

Biên bản thỏa thuận hợp tác 3 bên được ký kết với mục đích trao đổi chuyên môn nhằm tăng cường hợp tác để thực hiện các chiến lược đề ra của TTCK giao đoạn 2016-2020.

Các lĩnh vực mà 3 bên sẽ hợp tác gồm: hợp tác trong lĩnh vực chia sẻ thông tin về thị trường, thông tin doanh nghiệp thông tin nhà đầu tư; phối hợp xây dựng, vận hành các sản phẩn mới; hợp tác trong lĩnh vực phát triển bộ chỉ số; hợp tác các lĩnh vực khác phù hợp vời nhu cầu thực tế của 3 bên.

Việc ký kết MoU này được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao công tác xây dựng và vận hành TTCK về chất lượng dịch vụ, môi trưởng đầu tư, củng cố thêm niềm tin công chúng đầu tư khi 3 đơn vị VSD, HOSE, HNX quyết tâm vì mục tiêu chung của TTCK Việt Nam.

Cũng nhân sự kiện này, HOSE và HNX đã giới thiệu và công bố thời điểm chính thức triển khai Chỉ số VNX Allshare. Theo đó, Chỉ số VNX Allshare sẽ được chính thức triển khai từ ngày 24/10 và có điểm số cơ sở là 1.000 điểm.

Hiện tại, trên TTCK tồn tại 2 chỉ số tổng hợp là VN-Index và HNX-Index được xây dựng trên bộ nguyên tắc riêng của từng Sở. Điều này gây khó khăn cho các nhà đầu tư, đặc biệt là nhà đầu tư ngoại khi muốn có cái nhìn tổng thể về thị trường cổ phiếu trên TTCK Việt Nam.

Trước nhu cầu thiết yếu của thị trường cần có một chỉ số chung phản ánh biến động giá cổ phiếu của các công ty niêm yết trên cả 2 sàn, trong năm 2016, HOSE và HNX đã hợp tác xây dựng chỉ số chung VNX Allshare cho thị trường bao gồm các cổ phiếu đang niêm yết trên 2 Sở.

Chỉ số chung VNX Allshare được xây dựng trên 3 cơ sở: sàng lọc về tư cách, sàng lọc về tỷ lệ tự do chuyển nhượng và sàn lọc về thanh khoản.

Sau khi sàng lọc các cổ phiếu có đủ các điều kiện theo tiêu chí đề ra, danh sách thành phần chỉ số VNX Allshare kỳ 1 năm 2016 được xây dựng gồm 388 cổ phiếu, trong đó có 208 cổ phiếu từ HOSE và 180 cổ phiếu từ HNX.



Hải Phong
Theo Trí thức trẻ
Share:

Dự thảo Quy chế giao dịch ký quỹ mới: Cho ký quỹ với cổ phiếu Upcom

Không những thế, trong dự thảo quy chế mới, thời gian giới hạn cho chứng khoán mới niêm yết đã rút ngắn từ 6 tháng xuống còn 3 tháng.

Ủy ban chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) vừa đưa ra Dự thảo Quy chế Hướng dẫn giao dịch ký quỹ chứng khoán thay thế Quyết định số 637/QĐ-UBCK và Quyết định số 09/QĐ-UBCK để lấy ý kiến các tổ chức, cá nhân và các thành viên thị trường về nội dung.

Một điểm đáng chú ý trong Dự thảo quy chế mới là quy định về chứng khoán đủ tiêu chuẩn giao dịch ký quỹ. Đối tượng này đã được mở rộng hơn so với Quy định cũ.

Trước hết, theo dự thảo, chứng khoán đủ tiêu chuẩn giao dịch ký quỹ bao gồm cổ phiếu, chứng chỉ quỹ niêm yết tại Sở Giao dịch chứng khoán. Như vậỵ, các chứng khoán trên Upcom cũng thuộc đối tượng được giao dịch ký quỹ. Quy định cũ quy định rõ ràng đối tượng không bao gồm các chứng khoán đăng ký niêm yết giao dịch trên hệ thống giao dịch UpCom.

Không những thế, trong dự thảo quy chế mới, thời gian giới hạn cho chứng khoán mới niêm yết đã rút ngắn từ 6 tháng xuống còn 3 tháng. Cụ thể, đối tượng chứng khoán không được ký quỹ bao gồm chứng khoán có thời gian niêm yết chưa đủ 3 tháng tính ngày giao dịch đầu tiên đến thời điểm xem xét, lựa chọn để được giao dịch ký quỹ (trong quy định cũ là 6 tháng). Trường hợp chứng khoán chuyển sàn niêm yết thì thời gian niêm yết được tính là tổng thời gian đã niêm yết.

Các chứng khoán không được giao dịch ký quỹ bao gồm chứng khoán niêm yết trong tình trạng bị cảnh báo, bị kiểm soát; bị tạm ngừng giao dịch, trong diện bị hủy niêm yết bắt buộc theo quy định có liên quan về niêm yết chứng khoán.

Tuy nhiên, Khoản 2 điều 3 của Dự thảo quy chế mới quy định, những hạn chế này không áp dụng trong trường hợp cổ phiếu niêm yết thuộc danh mục trong bộ chỉ số VN100 và HNX30 do Sở giao dịch chứng khoán công bố tại thời điểm gần nhất.

Đối tượng không được giao dịch ký quỹ cũng bao gồm Chứng khoán của tổ chức phát hành có báo cáo tài chính năm được kiểm toán hoặc báo cáo tài chính bán niên được soát xét có ý kiến không phải là ý kiến chấp nhận toàn phần của tổ chức kiểm toán; Tổ chức niêm yết chậm công bố thông tin báo cáo tài chính năm đã kiểm toán, báo cáo tài chính bán niên đã soát xét quá 05 ngày làm việc kể từ ngày hết hạn công bố thông tin hoặc hết hạn thời hạn gia hạn công bố thông tin theo quy định; Kết quả kinh doanh của tổ chức niêm yết bị lỗ căn cứ trên báo cáo tài chính năm gần nhất đã kiểm toán hoặc báo cáo tài chính bán niên gần nhất đã soát xét.

Trường hợp tổ chức niêm yết là công ty mẹ, kết quả kinh doanh được căn cứ trên báo cáo tài chính hợp nhất; kết quả kinh doanh lỗ của tổ chức niêm yết ở đây được hiểu là lỗ lũy kế hoặc/và lỗ trong kỳ xem xét. Trường hợp tổ chức niêm yết là quỹ đầu tư đại chúng có tối thiểu một tháng có giá trị tài sản ròng (NAV) tính trên một đơn vị chứng chỉ quỹ nhỏ hơn mệnh giá căn cứ trên báo cáo thay đổi giá trị tài sản ròng hàng tháng xét trong 03 tháng liên tiếp tính đến thời điểm được lựa chọn để giao dịch ký quỹ.




Mai Linh
Theo Trí thức trẻ/UBCK
Share:

Nổi bật

Giới siêu giàu kiếm tiền từ đâu?

Follow by Email